SDR 11 degani PN11 degani emas. Arizalardagi chalkashliklarning katta qismi shu yerdan boshlanadi. PE-100 uchun SDR 11 aslida PN16 beradi, PE-80 uchun esa PN12,5. Nega shunday ekanini tushunish uchun uchta narsa bir-biri bilan qanday bog’langanini bilish kerak: material, SDR va PN.
SDR: devor qalinligi diametrning qismi sifatida
SDR (standard dimension ratio) – tashqi diametrni devor qalinligiga bo’lgan nisbat: SDR = D / e. Diametri 110 mm, devori 6,5 mm bo’lgan quvurda 110 / 6,5, ya’ni taxminan 17 chiqadi. Bu SDR 17.
Bu sonning asosiy xususiyati shuki, u o’lchamni emas, nisbatni bildiradi. Diametri 63 mm, devori 3,7 mm quvur bilan diametri 630 mm, devori 37,1 mm quvur – ikkalasi ham SDR 17 va material bir xil bo’lsa, bir xil bosimga bardosh beradi. Shuning uchun bosim diametr bo’yicha emas, SDR bo’yicha aniqlanadi. Amalda bu shuni bildiradi: loyihada diametr o’zgarsa-yu SDR o’zgarmasa, bosim sinfi ham saqlanadi, faqat devor qalinligi mutanosib ravishda o’zgaradi.
SDR kichik bo’lsa, devor diametrga nisbatan qalin. SDR 7,4 juda qalin, SDR 11 qalin, SDR 17 o’rtacha, SDR 26 yupqa. Ba’zi hujjatlarda SDR o’rniga S qatori uchraydi, ular oddiy bog’langan: S = (SDR – 1) / 2. SDR 17 bu S8, SDR 11 esa S5.
PN: bosim sinfi nimani bildiradi
PN – 20 °C dagi suv uchun nominal bosim, bar hisobida. Uni o’zboshimchalik bilan tanlamaydilar, material va SDR dan hisoblaydilar:
PN = 20 x MRS / (C x (SDR – 1))
PE-80 da MRS 8 MPa, PE-100 da 10 MPa. C – zaxira koeffitsiyenti, suv uchun 1,25. Natija PN qatoridagi eng yaqin pastki qiymatgacha yaxlitlanadi.
| SDR | PE-80 | PE-100 |
|---|---|---|
| 7,4 | PN20 | PN25 |
| 9 | PN16 | PN20 |
| 11 | PN12,5 (hisob 12,8) | PN16 |
| 13,6 | PN10 (hisob 10,2) | PN12,5 (hisob 12,7) |
| 17 | PN8 | PN10 |
Qiymatlar 20 °C dagi suv uchun, yuqoridagi formula bo’yicha olingan. Quvurlar partiyasi qaysi standart bo’yicha chiqarilgan bo’lsa, o’shanga qarab tekshiring.
Tanlash tartibi
Birinchi qadam – ishchi bosim. Nasos stansiyasi manometridagi odatiy qiymat emas, balki ishga tushirish va to’xtatishlarni hisobga olgan maksimum. Zadvijka birdan yopilsa yoki nasos to’xtasa, gidravlik zarba bo’ladi va bosim bir lahzaga ko’tariladi. Shu sababli PN ishchi bosimdan zaxira bilan olinadi.
Ikkinchi qadam – material. Ko’pincha uni loyiha belgilaydi. Tanlov o’zingizda bo’lsa, PE-100 bir xil PN ni yupqaroq devor bilan beradi (materiallar farqi haqida alohida maqola bor).
Uchinchi qadam – muhit harorati. PN 20 °C uchun berilgan, suv iliq bo’lsa ruxsat etilgan bosim standart yoki ishlab chiqaruvchi koeffitsiyentlari bo’yicha kamaytiriladi.
To’rtinchisi – maqsad. Suv va gaz turlicha hisoblanadi, gaz haqida pastroqda. Suv uchun suv quvurlari mos keladi.
Misol. Ishchi bosim 8 bar, sakrashlar 10 gacha, suv harorati oddiy. PN10 kerak. PE-100 dan bu SDR 17, PE-80 dan SDR 13,6. 160 mm diametr uchun devor mos ravishda taxminan 9,4 mm va taxminan 11,8 mm bo’ladi. Tarmoq qattiqroq bo’lsa, masalan zaxira bilan 12 bar, PE-100 SDR 13,6 (PN12,5) yoki SDR 11 (PN16) ga o’tadi, 160 mm uchun devor 11,8 va 14,5 mm gacha ortadi. Bu yerdagi barcha qalinliklar D / SDR bo’yicha hisoblangan (hamma o’lchamlar uchun ular diametrlar jadvalida yig’ilgan).
Bosimdan boshqa mezonlar ham bor
Quvur ustidagi tuproq va transport ham hisobga olinadi. Halqa qattiqligi, ya’ni kesimning yuqoridan tushgan yukni ushlab turish qobiliyati, devorning nisbiy qalinligi kubiga qarab o’sadi: devori nisbatan ikki baravar yupqa bo’lsa, qattiqlik taxminan sakkiz baravar kam. SDR 17 quvur chuqur yotqizilsa yoki yo’l ostidan o’tsa, tarmoqdagi bosim kichik bo’lsa ham yuklarni loyiha bo’yicha tekshirish kerak. Bosimsiz yoki kam yuklangan uchastkalarda yupqa devor muammosiz ishlaydi.
Kichik diametrlarda minimal qalinlik ham rol o’ynaydi: diametri 20 mm quvurda SDR 17 bo’yicha D / SDR devorni taxminan 1,2 mm qilib beradi, texnologik minimum esa bundan yuqori. Shu sababli bunday diametrlarda yupqa SDR lar odatda uchramaydi, diametrlar jadvalida bu kataklar alohida belgilangan.
Arizalarda uchraydigan uch chalkashlik
Birinchisi: «atmosfera» va PN. Bitta texnik atmosfera taxminan bir barga yaqin, lekin suhbatda «o’n atmosfera» ham ishchi bosimni, ham quvur sinfini bildirishi mumkin. Bular boshqa-boshqa kattaliklar, qayta hisoblashni zaxira bilan qilish kerak.
Ikkinchisi: SDR 11 va PN11 bir narsa emas. Raqamlarning mos tushishi aldamchi. PE-100 da SDR 11 PN16 beradi, PE-80 da PN12,5.
Uchinchisi: materialsiz PN. «PN10 quvur» degan yozuv nimadan tayyorlanganini aytmasa, hech narsa demaydi. PE-80 da PN10 bu SDR 13,6, PE-100 da esa SDR 17, 110 mm da devorlar taxminan 1,6 mm ga farq qiladi.
Gaz uchun alohida hisob
Yuqoridagi jadval suv uchun tuzilgan. Gazda zaxira koeffitsiyenti kattaroq olinadi (odatda kamida 2), shu sababli bir xil SDR da ruxsat etilgan bosim past bo’ladi. Tushunish uchun: PE-100, SDR 11, C = 2 bo’lsa 20 x 10 / (2 x 10) = 10 bar chiqadi. Bu hisoblash mexanikasiga misol, loyihalashga ruxsat emas: gaz tarmoqlarida ruxsat etilgan bosimni gaz ta’minoti normalari va loyiha belgilaydi, bu maqola emas. Shu sababli gaz va suv quvurlari o’lchami bir xil bo’lsa ham bir-birining o’rnini bosmaydi.
Arizada qanday yozish kerak
Tartib: material, tashqi diametr x devor, SDR, PN, maqsad. Masalan: «PE-100, 160 x 9,4, SDR 17, PN10, suv». Loyihada qalinlik ko’rsatilmagan bo’lsa, material, diametr va SDR yetarli, qalinlik ulardan kelib chiqadi. Uzunlik va yetkazish shaklini (o’ram yoki to’g’ri bo’laklar) alohida yozing.
Active Polimer diametri 20-800 mm bo’lgan polietilen quvurlar chiqaradi, jo’natishdan oldin devor qalinligi o’lchanadi. Qaysi material (PE-80 yoki PE-100) va sizning diametringiz uchun aynan qaysi SDR lar mavjudligini ariza paytida aniqlang. Narx diametr, SDR va hajmga bog’liq, saytda u yo’q.
Loyiha yoki spetsifikatsiyangiz bo’lsa, uni «Narxni bilish» arizasiga qo’shib yuboring yoki +998 78 113-70-50 raqamiga qo’ng’iroq qiling. Menejer SDR va PN haqida aynan nima yozilganini solishtirishga yordam beradi, shu satrlarda chalkashlik yo’qligini tekshiradi.
Quvur tanlash bo’yicha umumiy sharh: PND quvur: turlari va qanday tanlash.
