Polietilen tarmoq oqib qolsa, aybdor ko’pincha quvur emas, tikuvdir. Yaxshi xom ashyodan va to’g’ri devor bilan tayyorlangan quvur ham oxirgi metrda buzilishi mumkin: uchi yaxshi tayyorlanmagan, sovutish yetarli bo’lmagan yoki shamol qum uchirib kelgan. Shuning uchun payvandlash alohida gapirishga arziydi.
PE quvurlar nima bilan ulanadi
Asosiy usul ikkita, ikkalasi ham payvandlash: qizdirilgan asbob bilan uchma-uch payvandlash va elektromufta bilan payvandlash. Uchinchisi – rastrubli payvandlash kichik diametrlarda (odatda 110 mm gacha) uchraydi, uni chetda qoldiramiz. Mexanik ulanishlar ham bor: kompression fitinglar va flanetsli uzellar. Birinchilarni ko’pincha kichik diametrli sug’orish liniyalariga qo’yishadi, ikkinchilari quvurni zadvijka yoki po’lat uchastka bilan ulash kerak bo’lganda kerak.
| Uchma-uch | Elektromufta | |
|---|---|---|
| Diametrlar | odatda 63 mm va undan yuqori | muftalar qatoridagi hamma, ko’pincha kichik va o’rta |
| Nima kerak | markazlovchi apparat, torets keskich, qizdirish elementi | ichiga spiral joylangan mufta, quvvat bloki, skreyper, qisqichlar |
| Quvur devori | bir xil bo’lishi kerak (bir xil SDR) | har xil bo’lishi mumkin, mufta diametr bo’yicha tanlanadi |
| Qayerda qulay | xandaqdagi to’g’ri uchastkalar, katta diametrlar | ta’mirlash, tor joylar, devori har xil quvurlarni ulash |
| Nimaga sezgir | uchlarning qiyshayishi, ifloslik, sovutish | tozalash, tirqish, payvand paytida siljish |
Uchma-uch payvandlash bosqichlari
G’oya oddiy: toza ishlov berilgan ikki uch eriguncha qizdiriladi va material aralashib ketishi uchun siqiladi. Bosim ostida sovib, tikuv yaxlit qismga aylanadi.
Tartib odatda shunday. Quvur uchlari tozalanadi, ovalligi tekshiriladi, markazlovchi qurilmaga mahkamlanadi. Torets keskich ikkala uchdan qirindi olib, ular parallel va silliq bo’lguncha ishlaydi. Keyin uchlar orasidagi tirqish va qirralarning siljishi tekshiriladi: ular yo’riqnomada ko’rsatilgan ruxsat doirasida bo’lishi kerak. Shundan so’ng uchlar orasiga qizdirilgan plita kiritiladi. Uchlar unga bosiladi, kerakli kattalikdagi eritma valigi hosil bo’lguncha qizdiriladi va kutiladi. Plita tez olinadi, uchlar jipslashtiriladi va kuch asta-sekin oshirilib siqiladi. Undan keyin eng zerikarli, lekin eng muhim qism: tikuv butun sovish davomida bosim ostida qimirlamay turishi kerak. Uni surish, yuklash, suv quyish mumkin emas.
Plita harorati, qizdirish vaqti, bosim va sovish davomiyligini maqolalardan emas, payvandlash apparati yo’riqnomasidan, quvur ishlab chiqaruvchisidan va jarayon standartlaridan olinadi. PE quvurlar uchun ularni, masalan, ISO 21307 va nemis DVS 2207-1 ko’rsatmasi belgilaydi. Har bir «diametr va devor» jufti uchun raqamlar o’zining, turli apparatlar ularni turlicha hisoblaydi.
Elektromufta bilan payvandlash
Bu yerda muftaning o’zi isitadi: unga simli spiral joylangan. Quvurlar qat’iy to’g’ri burchak ostida kesiladi, skreyper bilan oksidlangan yuza yupqa qatlami olib tashlanadi (jilvir qog’ozda silliqlash mumkin emas, tozalash bir tekis bo’lishi kerak), mos tozalagich bilan artiladi va qisqichlarga qiyshiqliksiz mahkamlanadi. Shundan keyin muftaga shtrix-kodga yozilgan yoki detalning o’zida ko’rsatilgan parametrlar bo’yicha tok beriladi. Sovish ham qisqichlar ostida o’tadi. Kesish ham oddiy ish emas: qiyshiq kesilgan uch muftada tirqish qoldiradi, tirqish esa tikuv sifatiga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir qiladi, shuning uchun arra emas, quvur kesgich yaxshiroq.
Elektromufta ko’rinadiganidan kamroq kechiradi. Tozalangan yuzaga qo’l tegizish, uni qum bilan shamolda qoldirish va payvand paytida quvurni «ozgina surish» mumkin emas. Ammo torets keskichni qo’yib bo’lmaydigan joyda va devori har xil quvurlarni ulashda u qo’l keladi.
Tikuvni qanday xatolar buzadi
Iflos yoki nam uchlar va yuzalar. Elektromuftada olib tashlanmagan qatlam: oksid pardasi materiallarning aralashishiga yo’l bermaydi, bu zaif tikuvning odatiy sabablaridan biri. Uchma-uch payvandda qirralarning siljishi: uchlar bir-biriga qarama-qarshi turmaydi. Plitaning kam yoki ortiq qizishi. Plita olingandan keyin uchlarni jipslashtirishgacha juda uzoq tanaffus, shu sababli eritma sovib qoladi. Bosim ostida yetarlicha sovitmaslik: shoshilish, chunki brigada keyingi tikuvni kutadi.
Alohida mavzu – ob-havo. Yomg’ir, kuchli shamol, chang va sovuq ochiq xandaqda, himoyasiz bo’lsa, tikuvni yomonlashtiradi. Buning uchun tent yoki chodir qo’yiladi va yo’riqnomadagi harorat chegaralariga amal qilinadi, ular turli apparatlarda har xil.
Yana bir tuzoq – materiallarni aralashtirish. PE-80 va PE-100 quvurlarni odatda bir-biriga payvandlash mumkin, lekin xom ashyoning eritma oquvchanligi (MFR) yaqin bo’lishi kerak. Shubha bo’lsa, yo’riqnomaga qarang. Va turli SDR dagi quvurlarni uchma-uch ulashga urinmang: devorlar mos kelmaydi, tikuv pog’ona bilan chiqadi.
Tayyor tikuvni qanday tekshirish
Uchma-uch tikuvga ko’z bilan qaraladi: valik butun aylana bo’ylab tekis, yoriqsiz va bir tomonga og’masdan, ikki valik orasidagi chuqurlik esa quvur yuzasidan pastga tushmaydi. Elektromuftada erish ko’rsatkichlari chiqqani (konstruksiyada bo’lsa), simlar kuyib ketmagani va qisqichlar sovish tugaguncha joyida turgani tekshiriladi. Montajdan keyin tarmoq loyiha bo’yicha bosim bilan sinaladi. Payvandchi sizning buyurtmachingiz talablariga muvofiq malakasini tasdiqlashi kerak, tikuvlar esa ko’pincha jurnalga yoziladi: raqami, sanasi, ijrochi, parametrlar.
Payvanddan oldin
Natijaning yarmi apparat yoqilguncha hal bo’ladi. Quvurlar uchlari qopqoq bilan yopiq holda, kir yig’masligi uchun yotqiziladi. Quvurning bir tomonini kun bo’yi quyosh qizdirsa, ikkinchisi soyada tursa, kesim bo’ylab harorat farqlanadi va uchning qizishi notekis chiqadi, shuning uchun uchlarning haroratini tenglashtirgan ma’qul. Markirovka tekshiriladi: ikkala quvurning materiali, SDR va diametri loyihaga mos bo’lishi kerak. Faqat shundan keyin apparat tekis poydevorga qo’yiladi, maydon yog’in-sochindan himoyalanadi.
Qisqacha: nima qayerga
Katta diametrdagi (160 mm va undan yuqori) to’g’ri magistral uchun uchma-uch payvandlash. Kesib ulash, shikastlangan joyni ta’mirlash, tor quduq, devori har xil quvurlar uchun elektromufta. Zadvijka yoki po’lat qo’shimchaga ulash uchun flanetsli uzel. Kichik diametrli sug’orish liniyasi uchun kompression fiting yoki elektromufta, sharoit va yukka qarab.
Quvur buyurtma qilganda nimani hisobga olish kerak
Uchma-uch payvandlash uchun devor teng bo’lishi shart: tarmoqda PE-80 ham, PE-100 ham uchrasa, SDR va qalinlikni diametrlar jadvali bo’yicha (jadval) tekshiring. Elektromuftada tashqi diametr mufta ruxsat etilgan chegarasiga tushishi muhim. Bu ma’lumotlarni darhol arizaga yozgan qulay: material, diametr, SDR.
Active Polimer diametri 20-800 mm bo’lgan polietilen quvurlar chiqaradi, jo’natishdan oldin ularning devor qalinligi o’lchanadi. Bu tikuvga yordam beradi, lekin obyektdagi to’g’ri payvandni almashtirmaydi. Quvurlar qanday tayyorlanishi haqida ishlab chiqarish maqolasida o’qing.
Tarmog’ingiz uchun quvur kerakmi? «Narxni bilish» arizasini qoldiring yoki +998 78 113-70-50 raqamiga qo’ng’iroq qiling. Material, diametr va SDR ni yozing.
Ulash usuli tanlovi umumiy sharhning bir qismi: PND quvur: turlari va qanday tanlash.
